Karkonosze
Karkonosze
07.01.2010

Skąd się wzięła nazwa miasta Szpindlerowy Młyn (Špindlerův Mlýn) ? lub jaką rolę w tym odegrali zwykli urzędnicy… - Spindleruv Mlyn

Skąd się wzięła nazwa miasta  Szpindlerowy Młyn (Špindlerův Mlýn) ?  lub jaką rolę w tym odegrali zwykli urzędnicy…

Szpindlerowy Młyn (Špindlerův Mlýn) to najsławniejszy ośrodek górski w Karkonoszach czeskich, ale dziś już mało kto pamięta skąd wzięła się nazwa tego miasta. Brakowało niewiele by miasto nazywało się „ Hollmannové boudy“ lub „Špaltové boudy“ albo „Święty Piotr „ (Svatý Petr). Jednak wiedeńscy a potem prascy urzędnicy niechcący zadecydowali zupełnie inaczej.

Dolina górnego toku rzeki Łaby  była osiedlona dopiero  w XVI wieku, kiedy to zaczęto wydobywać  bogactwa mineralne i drzewo. Jedynym miejscem , które było nieco gęściej zaludnione  była właśnie osada Święty Piotr, gdzie  wydobywaniem bogactw trudniono się od 1516 roku. Pozostałe  miejsca osiedleńców składały się z kilku  bud pasterskich. W tym właśnie czasie osada Święty Piotr i pozostałe mniejsze osady należały do dzielnicy  górnego Vrchlabí.


W miejscu , w którym spotykają się rzeka Łaba i potok Świętego Piotr ( dziś jest to Dolski potok) zamieszkała rodzina drwala  Hollmanna, która  wykorzeniła tutejszy las i uzyskaną polanę leśną przemieniła na grunty rolne. W  1784 roku  na tym krańcu było tylko 5 chałup, młyn i leśniczówka. Ta mała osada nie otrzymała nazwy pochodzącej od jej założycieli, jak było zwyczajem w tutejszej okolicy Karkonoszy , ale otrzymała miano „Spaltenbauden" (Szpaltowe budy). Prawdopodobnie nazwa ta wzięła się stąd , że drwale za wykonaną pracę oprócz pieniędzy otrzymywali także jeden kawałek drzewa opałowego  dziennie. - z niem. Spalte lub Holzspalte.
W 1734 roku został zbudowany młyn wodny na rzece Łabie. W zasadzie młyn ten przemieszczono  z doliny Świętego Piotr, gdzie należał do mieszkającej tutaj rodziny Špindlerovej . Rodzinę Špindlerův tworzyli głównie górnicy i  drwale  i wraz z rodzinami  Hollmannów, Bradlerów i Krausów  byli pierwszymi osadnikami tutejszego regionu.

Na początku XVIII wieku pomału zaczęło wygasać wydobywanie rud i bogactw mineralnych w dolinie Św.Piotra. Zaprzestano wydobywać srebro, miedź i arsen na obszarze Kozich grzebietów a tym samym malało znaczenie osady. Do tego zdecydowano się właśnie na przemieszczenie młynu wodnego i budowę kościoła  na obszarze Szpaltowych bud, gdzie panowały dogodniejsze warunki pogodowe i które były bardziej dostępne dla ludności.
Kiedy  miejscowi górale dowiedzieli się, że cesarz Józe II. Wyraził zgodę na budowę nowego kościoła w Wielkiej Upie (Velká Úpa)  a potem również zbudowanie kościoła w osadzie Mał Upa (Malá Úpa) , zdecydowali , że oni też złożą do Wiednia wniosek o wyrażenia zgody na budowę swojego kościoła. Na tę okoliczność, w 1784 roku w młynie zbudowanym przez rodzinę Špindlerów, zorganizovali zgromadzenie w celu napisania wniosku , który osobiście przedłożyli w Wiedniu. Ponieważ za pierwszym razem wniosek został odrzucony, w 1787 roku napisali ponownie wniosek , który do Wiednia odwieźli chałupnik  Petr Hollmann i młynarz Josef Kraus.Wynikiem było ponowne odrzucenie tego wniosku. Dopiero po śmierci cesarza Józefa II

Miejscowi górale po raz trzeci złożyli wniosek, który wreszcie został zaakceptowany przez cesarza Franciszka I.  Dnia 13.7.1793 roku cesarz wydał patent/ pozwolenie na budowę kościoła i założnie własnej plebanii.  A ponieważ wszystkie trzy wnioski zostały spisane we młynie , który nazywali Szpindlerowym młynem  ( Špinderový mlýn) , chociaż w tym czasie młyn należał już do rodziny Krausów, a na wniosku nie było wymienionego adresu zwrotnego, cesarski patent został wydany dla gminy noszącej nazwę Spindlermühle !!
W taki właśnie sposób powstała nazwa do dziś istniejąca : Špindlerův Mlýn- Szpindlerowy Młyn. Trwał jeszczo dobrych kilka lat zanim nazwa ta ujęła się na dobre -  głównym czynnikiem było dokładne wymierzenie poszczególnych gruntów i wprowadzenie danych do ksiąg wieczystych.
Zupełnie inna historia dotyczy  dzisiejszej-czeskiej nazwy tego miasta. Trzeba  uprzedzić , że historia jest trochę zawiła i wyboista. Ponownie za sprawą urzędników , jednak ty mrazem urzędujących w Pradze. Urzędnicy ci niemieli zielonego pojęcia o tym , że tutejszy młyn został zbudowany przez rodzinę Szpindlerów, dlatego nie zadali sobie zbyt wiele trudu i dokładnie przetłumaczyli nazwę miasta z języka niemieckiego -  wychodzili z założenia , że Spinel (niem.)  to poczesku wrzeciono , więc nazwali to miasto Młynem Wrzecionowym czyli po czesku  Vřetenský Mlýn. Czasami ktoś nie dosłyszał i wyszło  z tego nawet  Břetenský Mlýn. Ku zdziwieniu to niewolnicze tłumaczenie nazwy miasta ujęło się, nawet w dokumnetach urzędowych i nawet 1918 po utworzeniu państwa Czechosłowacji nazwa stała się oficjalnym mianem miasta. Dopiero w  1922 roku całą genezą nazwy miasta zaczął interesować się i dokładnie ją opisał reprezentant Karkonoskiej Żupy ( żupa- wczesnośredniowieczna jednostka administracyjna, odpowiednik kasztelanii - źródło wikipedia) Klubu Turystów Czeskich oraz znawca regionu pan Jindřich Ambrož.  To właśnie na jego wniosek Ministerstvo Spraw Wewnętrznych w Pradze decyzją z dnia 23.6.1923 zmieniło nazwę miasta na Špindlerův Mlýn  i jego niemiecką wersję Spindlermühle.
W ten oto sposób  długie 300 lat trwał proces utworzenia dzisiejszej nazwy miasta, i znów za sprawą urzędników.

Autor: Josef Zelený

Skąd się wzięła nazwa miasta Szpindlerowy Młyn (Špindlerův Mlýn) ? lub jaką rolę w tym odegrali zwykli urzędnicy… - Spindleruv Mlyn - galeria zdjęć

foto

... dalszy artykuły styczeń 2010

TIP Karkonosze

LAST MINUTE Karkonosze

Vrchlabi
Skąd się wzięła nazwa miasta  Szpindlerowy Młyn (Špindlerův Mlýn) ?  lub jaką rolę w tym odegrali zwykli urzędnicy… - Spindleruv Mlyn
24.03.12-26.05.12   23 €

PAKIET Karkonosze

Wellness hotel SVORNOST*** Harrachov
Wiosenne przebudzenie (3)
01.05.12-31.05.12 99 €

ARTYKUŁ Karkonosze

Skąd się wzięła nazwa miasta  Szpindlerowy Młyn (Špindlerův Mlýn) ?  lub jaką rolę w tym odegrali zwykli urzędnicy… - Spindleruv Mlyn

Karkonosze 19.09.11 Które miejsce jest najlepsze dla spędzenia urlopu jesiennego? Zapraszamy do wyboru z naszej szerokiej oferty, która jest codziennie uzupełniana o najciekwasze miejsca. Polecamy zakwaterowanie i pobyt w Karkonoszach, które na chwilę obecną oferują niecodzienne możliwości i krajobrazy.

Dáša Palátková
© Svist 21 - webdesign & SEO Kontakt © góry-karkonosze.pl
SZUKAĆ w Karkonoszach